bedestenlerAltı yüz yıllık Osmanlı tarihinde ticari hayatı her daim diri ve taze tutmak için ortaya çıkaran en önemli yapılardan biri de bedestenlerdir. Bedesten kısaca, takı ve mücevherat gibi değerli eşyaların satıldığı kapalı çarşı ve borsalardır. Peki bir Bedestende neler vardır, ne işe yararlar ve Osmanlı kültüründeki yeri nedir?

Bedesten ne demektir?

Bedesten kelimesi “çarşı, borsa, ticaret merkezi” anlamına gelir. Arapça ve Farsça'da kullanılan “bezzasistan, bezistan” yani bez kumaş alınıp satılan yer kelimesinden türetilmiş bir sözcüktür. Bedestene kale içi anlamına gelen “kayseriyye” adı da verilmektedir.

Bedestenler Osmanlı'da şehirlerarası ve milletlerarası ticaretin yapıldığı mekanlardır ve daima ticaret merkezi hükmündedirler. Osmanlı'da önce Bursa ve Edirne'de kurulan bedestenler sonraları İstanbul'a ve diğer şehirlere yayılmıştır.

Bedesten ile Kervansaray'ın farkı nedir?

16yy.'a kadar bedesten ve kervansaraylar aynı anlamda kullanılmış olmasıyla birlikte kervansaraylar daha çok şehir merkezlerinin dışında ana yolların güzergahlarında kurulmuşlar ve genellikle dinlenme ve yeme içme ihtiyaçlarını karşılamıştır. Bedesten ise şehir içinde kuruludur ve daha çok alışveriş ihtiyacını gidermeye yöneliktir. Osmanlı’da bedesten; ekseriyetle kare veya dikdörtgen formatında, kubbeleri kurşun kaplı, kalın taş duvarlı bir yapıdır.

Günümüzde Bedestenler:

Günümüzde en çok bilinen ve hâlen kullanılmakta olan bedestenler, İstanbul Kapalıçarşı’daki Bedesten-i Şâhâne (Fatih Sultan Mehmet) ile Yeni Bedesten, Galata Bedesteni, Bursa’da Kapalıçarşı’nın merkezi konumundaki Yıldırım Beyazıt Bedesteni’dir.

Bedestenlerin Görevleri Nelerdir?

* Bir borsadır. Yani malların kıymetleri burada belirlenir.
* Bir Vergi dairesidir. Vergilendirme ve tahsilat yapılır.
* Değerli mallar ve mücheverat güvenli bir şekilde depolanır ve satışa sunulur.
* Ticarî faaliyetler yürütülür ve kervanların hazırlanır.

Bedestenlerin zamanında ne kadar önemli olduğunu anlamak için Evliya Çelebi'nin sınıflandırmasına bakmak yeterlidir. Evliya Çelebi gezdiği şehirleri bedesteni olan ve bedesteni olmayan şehirler olarak ikiye ayırmıştır.

---
Yazının oluşturulmasında faydalandığımız Kaynak:
http://www.sizinti.com.tr/konular/ayrinti/osmanlida-bedestenler.html





Anahtar Kelimeler: tarih, bedesten hakkında kısa bilgi, bedesten nedir kısaca, bedesten özet bilgi, bedestenlerin önemi nedir, osmanlıda bedestenler kısaca, osmanlıda ticari hayat, ülkemizdeki bedestenler